Azərbaycanda 2025-ci ildə elmi dərəcələrin verilməsi və bu dərəcələrin verilməsindən imtina halları ilə bağlı statistik göstəricilər açıqlanıb. Rəqəmlər elmi fəaliyyət sahəsində həm artan marağı, həm də qiymətləndirmə mexanizmlərinin daha ciddi tətbiq olunduğunu göstərir.
Tehsil.biz xəbər verir ki, məlumat Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən təqdim edilib. Rəsmi statistikaya əsasən, ötən il 474 nəfərə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi verilib. Bununla yanaşı, 284 nəfərin müraciəti müsbət qiymətləndirilməyərək imtina ilə nəticələnib. Bu göstərici fəlsəfə doktoru dərəcəsi üzrə müraciətlərin təxminən əhəmiyyətli bir hissəsinin tələblərə cavab vermədiyini göstərir.
Mütəxəssislərin fikrincə, imtina hallarının yüksək olması bir neçə amillə bağlıdır. Bunlara dissertasiya işlərinin elmi yenilik meyarlarına cavab verməməsi, beynəlxalq elmi nəşrlərdə dərc tələblərinin ödənilməməsi, eləcə də plagiatla bağlı aşkar edilən uyğunsuzluqlar daxildir. Son illər elmi dərəcələrin verilməsində keyfiyyət meyarlarının sərtləşdirilməsi bu cür nəticələrin ortaya çıxmasını qaçılmaz edib.
Elmlər doktoru elmi dərəcəsi üzrə göstəricilər isə daha seçici yanaşmanın mövcudluğunu təsdiqləyir.
Belə ki, 2025-ci ildə 82 nəfərə elmlər doktoru elmi dərəcəsi verilib. Eyni zamanda, 37 nəfərin müraciəti rədd edilib. Bu mərhələdə imtina hallarının nisbətən az olması elmlər doktoru pilləsinə müraciət edənlərin artıq müəyyən elmi təcrübəyə və akademik baza malik olması ilə izah edilir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, açıqlanan statistika Azərbaycanda elmi dərəcələrin “formal” verilməsi dövrünün geridə qaldığını göstərir. Artıq əsas məqsəd rəqəmlərin çoxluğu ilə ölçülmür, elmi işlərin real dəyəri praktik və nəzəri töhfəsidir. Bu yanaşma ölkənin elmi mühitinin beynəlxalq elmi məkanla inteqrasiyasını sürətləndirmək baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qeyd edək ki, son illər elmi dərəcələrin verilməsi prosesində şəffaflığın artırılması, elektron yoxlama sistemlərinin tətbiqi və beynəlxalq indeksli jurnallara tələblərin gücləndirilməsi əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyən edilib.
2025-ci ilin statistikası da bu siyasətin real nəticələr verdiyini göstərir.
